11 Mayıs Haftası: İfade Özgürlüğü Davaları ve Diğer Gelişmeler

11 Mayıs Haftası: İfade Özgürlüğü Davaları ve Diğer Gelişmeler

 

  • Bu hafta ifade özgürlüğü davalarında en az 18 kişi hâkim karşısına çıktı. Gazeteciler, akademisyenler, aktivistler ve siyasetçiler hakkında hapis, tazminat ve propaganda suçlamalarıyla açılan davaları izledik.
  • Bakur belgeselinin görüntü yönetmeni Koray Kesik’e 1 yıl 13 ay hapis cezası verildi. Gazeteci Reyhan Hacıoğlu’na ise 4 yıl 2 ay hapis cezası çıktı. Defne Güzel ilk duruşmada beraat etti.
  • SLAPP davalarında akademisyen Ceren Sözeri’nin 20 bin TL manevi tazminat, akademisyen Bülent Şık'a ise 50 bin TL’yi aşan tazminat ödemesine hükmedildi. 
  • Bu hafta görülen davalarda salon yetersizliği, saatler süren gecikmeler, izleyici kısıtlamaları ve SEGBİS sorunları dikkat çekti. Duruşma gözlem formları, adil yargılanma hakkına ilişkin çok sayıda soruna işaret etti.

11 Mayıs haftasında MLSA’nın takip ettiği ifade özgürlüğü davalarında gazeteciler, akademisyenler, aktivistler, siyasetçiler ve yazarlar yeniden hâkim karşısına çıktı. Hafta boyunca en az 10 davada 18 kişi yargılandı. Yargılananlar arasında 8 gazeteci, 2 akademisyen, 1 aktivist, 1 öğrenci, 2 siyasetçi ve medya ile belgesel alanında çalışan isimler yer aldı.

Haftanın dikkat çeken kararlarından biri, 17 Mayıs Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Defne Güzel hakkında “Dernekler Kanunu’na muhalefet” suçlamasıyla açılan davada çıktı. Ankara 74. Asliye Ceza Mahkemesi, derneğin interseks haklarına ilişkin yayınlarını paylaşması nedeniyle yargılanan Güzel’in beraatine karar verdi. Duruşma salonunun küçük olması nedeniyle izleyicilerin bir kısmı salona alınmadı. Defne Güzel ilk duruşmada beraat etti.

Akademisyen ve Evrensel yazarı Ceren Sözeri’nin, Turkuvaz Medya Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Serhat Albayrak’ın açtığı 200 bin liralık tazminat davasındaki karar duruşması İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nde görüldü. Mahkeme, Sözeri’nin Serhat Albayrak’a 10 bin TL, Turkuvaz Haberleşme ve Yayıncılık A.Ş.’ye ise 10 bin TL olmak üzere toplam 20 bin TL manevi tazminat ödemesine hükmetti. Dava kısmen kabul edildi. Serhat Albayrak’ın açtığı davada akademisyen Ceren Sözeri’ye 20 bin TL tazminat verildi.

Gıda mühendisi ve akademisyen Bülent Şık hakkında, polen ve arı ürünlerine ilişkin bilimsel yazıları nedeniyle açılan tazminat davasında mahkeme kısmen kabul kararı verdi. İstanbul Anadolu 2. Sınai ve Haklar Hukuk Mahkemesi, BEE’O markasının açtığı davada 50 bin lirayı aşan maddi tazminata hükmetti. Duruşmayı takip eden gazetecilerin telefonlarının kapatılması yönündeki talep, itirazlar sonrası hâkim tarafından geri çekildi. Akademisyen Bülent Şık’a halkı uyardığı bilimsel yazıları nedeniyle tazminatcezası verildi.

ETHA muhabiri Züleyha Müldür ile Ezgi Gürbüz ve Simay Ada Kart’ın “örgüt üyeliği” ve “örgüt propagandası” suçlamalarıyla yargılandığı davanın dördüncü duruşması İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görüldü. Yaklaşık iki saat gecikmeyle başlayan duruşma sırasında salonda söylenenlerin duyulmadığı belirtildi. Gizli tanığın bu celse bağlanamaması nedeniyle dava 7 Temmuz 2026’ya ertelendi. Tutuklu yargılanan Ezgi Gürbüz’ün tutukluluğunun devamına karar verildi. ETHA muhabiri Züleyha Müldür davasında 2 saat geç başlayan duruşma 9 dakika sürdü.

Tele1 Genel Yayın Yönetmeni Merdan Yanardağ’ın, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu, danışmanı Necati Özkan ve Hüseyin Gün ile birlikte “siyasal casusluk” suçlamasıyla yargılandığı davanın ilk duruşması İstanbul 25. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görüldü. Marmara Cezaevi kampüsündeki duruşma salonunda görülen davada gazetecilerin salona erişimi başlangıçta engellendi, daha sonra sınırlı sayıda gazeteci içeri alındı. Mahkeme, tüm tutukluların tutukluluk hâlinin devamına karar verirken dosyadaki eksikliklerin giderilmesi için duruşmayı 6 Temmuz 2026’ya erteledi.

Kapatılan Taraf gazetesinin eski yöneticileri Ahmet Altan, Yasemin Çongar, Yıldıray Oğur ve muhabir Mehmet Baransu’nun yeniden yargılandığı davanın sekizinci duruşması İstanbul Anadolu 2. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görüldü. Eski Taraf çalışanı Kurtuluş Tayiz’in tanık olarak dinlendiği duruşmada mahkeme, dosyadaki eksikliklerin giderilmesi için davayı 14 Aralık 2026’ya erteledi.

Bakur belgeselinin görüntü yönetmeni Koray Kesik’in “örgüt propagandası yapmak” suçlamasıyla yargılandığı davada karar çıktı. Batman 2. Ağır Ceza Mahkemesi, Kesik’e 1 yıl 13 ay hapis cezası verdi. Savcılık, belgeselin çekimlerini propaganda faaliyeti olarakdeğerlendirdi. 

Gazeteci Barış Terkoğlu hakkında eski İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Başsavcısı Hadi Salihoğlu’nun şikâyetiyle açılan “kamu görevlisine hakaret” davasında mahkeme, Yargıtay’daki bağlantılı dosyanın sonucunun beklenmesine karar verdi. Dava 19 Ocak 2027’ye ertelendi.

Barış Terkoğlu hakkında bu kez Cumhuriyet gazetesinde yayımlanan “Kartalkaya dosyasından gelen koku” başlıklı yazısı nedeniyle “iftira” suçlamasıyla açılan davanın ilk duruşması da görüldü. Mahkeme, Terkoğlu’nun bir sonraki celsede hazır edilmesine karar vererek davayı 19 Ocak 2027’ye erteledi.

Gazeteci Reyhan Hacıoğlu’nun “örgüt üyeliği” suçlamasıyla yargılandığı davada Van 2. Ağır Ceza Mahkemesi kararını açıkladı. Mahkeme, Hacıoğlu’na “örgüte bilerek ve isteyerek yardım etmek” suçlamasıyla 4 yıl 2 ay hapis cezası verdi.

Bu hafta görülen davalarda çok sayıda adil yargılama sorunu da kayda geçti. Bazı duruşmalar saatlerce gecikmeli başladı, bazı salonların fiziksel koşullarının yetersiz olduğu belirtildi. ETHA muhabiri Züleyha Müldür davasında salonda söylenenlerin duyulmadığı aktarılırken, gizli tanığın duruşmaya bağlanamaması nedeniyle yargılama ertelendi. Merdan Yanardağ ve diğer isimlerin yargılandığı davada gazetecilerin duruşma salonuna erişimi sınırlandırıldı ve koridorlara barikat kuruldu. Defne Güzel’in davasında ise salonun küçüklüğü nedeniyle çok sayıda gözlemci içeri alınamadı.

Bazı davalarda SEGBİS bağlantı sorunları yaşandı, bazı duruşmalar ise yalnızca birkaç dakika sürdü. Duruşma gözlemcileri özellikle ağır ceza mahkemelerinde görülen dosyalarda uzun bekleme süreleri, yetersiz salon koşulları ve izleyici kısıtlamalarının ifade özgürlüğü davalarında şeffaflık ve aleniyet ilkesi açısından sorun yarattığını kaydetti.

Diğer gelişmeler

BirGün muhabiri Sarya Toprak’ın Gülistan Doku haberleri nedeniyle hedef gösterilmesinin ardından yapılan suç duyurusu yer aldı. Basın ve ifade özgürlüğü örgütleri, gazetecilere yönelik hedef göstermelerin cezasız bırakılmaması çağrısı yaptı.

Sincan Cezaevi’nde tutuklu bulunan BirGün muhabiri İsmail Arı hakkında hazırlanan iddianame de bu hafta kabul edildi. Gazeteci Arı’ya “yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” ve “gizliliğin ihlali” suçlamaları yöneltildi.

Gazeteci Öznur Değer hakkında yaptığı haberler ve sosyal medya paylaşımları nedeniyle yeni bir “örgüt propagandası” soruşturması açıldı. Soruşturma dosyasında haber paylaşımları, retweetler ve kadın yürüyüşündeki sloganlar delil olarak gösterildi.

Image

Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği (MLSA) haber alma hakkı, ifade özgürlüğü ve basın özgürlüğü alanlarında faaliyet yürüten bir sivil toplum kuruluşudur. Derneğimiz başta gazeteciler olmak üzere mesleki faaliyetleri sebebiyle yargılanan kişilere hukuki destek vermektedir.