Raporlar

13 Temmuz 2026: İfade Özgürlüğü Davaları ve Diğer Gelişmeler

13 Temmuz 2026: İfade Özgürlüğü Davaları ve Diğer Gelişmeler

 

 

 

  • Bu hafta ifade özgürlüğü davalarında gazeteciler, çizerler ve komedyenler İstanbul ve Diyarbakır'da hakim karşısına çıktı. Bir davada karar verilirken üç dosya  ertelendi.
  • ETHA muhabiri Müslüm Koyun tahliye edildi. LeMan çizeri Doğan Pehlevan hakkında savcı ceza talep etti. Komedyen Tuba Ulu'ya 5 ay hapis cezası verildi ve hükmün açıklanması geri bırakıldı.
  • Diyarbakır'da gazeteci Berivan Kutlu ile gazeteci Hakkı Boltan ve yayınevi çalışanı Delil Zengeralp'in davaları esas hakkındaki savunmaların hazırlanması için 1 Aralık 2026'ya ertelendi.
  • İzlenen duruşmalarda gecikmeli başlayan celseler, küçük duruşma salonları ve İstanbul Adliyesi'nde halk ile turkuaz basın kartı bulunmayan gazetecilerin adliyeye alınmaması adil yargılanma hakkı açısından öne çıkan gelişmeler arasında yer aldı.

 

Bu hafta ifade özgürlüğü kapsamında takip edilen  davalarda gazeteciler, çizerler, komedyenler yargılandı. Duruşmalar İstanbul ve Diyarbakır'da görüldü. Hafta içinde bir davada mahkeme kararını açıklarken, üç dosya esas hakkındaki savunmaların alınması veya eksiklerin tamamlanması için ileri tarihlere ertelendi.

Etkin Haber Ajansı (ETHA) muhabiri Müslüm Koyun, "örgüt üyeliği" suçlamasıyla yargılandığı davanın ikinci duruşmasında tahliye edildi. İstanbul 22. Ağır Ceza Mahkemesi, dosyanın başka bir dava ile birleştirilmesine karar vererek yargılamayı 27 Ekim'e erteledi.

İstanbul 36. Asliye Ceza Mahkemesi'nde görülen LeMan çizeri Doğan Pehlevan davasında savcı, kendisine ait olmadığını savunduğu bir X hesabından yapılan paylaşımlar nedeniyle "Cumhurbaşkanına hakaret" suçundan cezalandırılmasını talep etti. Mahkeme, Pehlevan hakkındaki yurt dışına çıkış yasağını sürdürerek esas hakkındaki mütalaaya karşı savunma hazırlanması için duruşmayı 6 Ekim 2026 tarihine erteledi.

İstanbul 13. Asliye Ceza Mahkemesi ise komedyen Tuba Ulu hakkında kararını açıkladı. Kanuni Sultan Süleyman hakkında yaptığı stand-up gösterisi nedeniyle "halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılama" suçundan yargılanan Ulu, 5 ay hapis cezasına mahkûm edildi. Mahkeme hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verdi.

Diyarbakır 4. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen gazeteci Berivan Kutlu davasının dördüncü duruşmasında, sosyal medya paylaşımları nedeniyle "örgüt propagandası yapmak" suçlamasıyla yargılanan Kutlu'nun dosyası, esas hakkındaki savunmanın hazırlanması için 1 Aralık 2026 tarihine ertelendi.

Aynı mahkemede görülen ve kamuoyunda "kitap davası" olarak bilinen dosyada gazeteci Hakkı Boltan ile yayınevi çalışanı Delil Zengeralp'in "örgüte yardım etmek" suçlamasıyla yargılanmasına devam edildi. Yasaklı yayın bulundurma iddiasına dayanan davada mahkeme, esas hakkındaki savunmaların hazırlanması amacıyla duruşmayı 1 Aralık 2026 tarihine bıraktı.

Adil yargılama ihlalleri

İzlenen duruşmalarda bazı adil yargılanma hakkı sorunları öne çıktı. Doğan Pehlevan ve Tuba Ulu davalarında duruşmalar mahkemelerin iş yükü nedeniyle gecikmeli başladı, Tuba Ulu'nun davası ise küçük bir salonda görüldü. Ayrıca hafta başından itibaren İstanbul Adliyesi'nde uygulanan güvenlik tedbirleri kapsamında halkın ve turkuaz basın kartı bulunmayan gazetecilerin adliyeye girişine izin verilmemesi, duruşmaların kamuya açıklığı ve izlenebilirliği bakımından dikkat çeken bir uygulama oldu. Buna karşılık izlenen duruşmalarda savunma avukatlarına söz hakkı tanındığı ve açık bir taraflılık gözlemlenmediği kaydedildi.

Diğer gelişmeler

Hafta içinde ifade ve basın özgürlüğü alanında davalar dışında da dikkat çeken gelişmeler yaşandı.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Büyük Dairesi'nin, Osman Kavala'nın başvurusuna ilişkin kararını 25 Ağustos 2026 tarihinde Strazburg'da kamuya açık duruşmada açıklayacağı duyuruldu.

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda kabul edilen düzenlemeyle, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'nun internet üzerindeki bazı yetkilerinin Siber Güvenlik Başkanlığı'na devredilmesinin önü açıldı.

Eski AKUT Başkanı Nasuhi Mahruki hakkında, sosyal medya hesabından yaptığı 15 Temmuz paylaşımı nedeniyle Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma başlatıldı. Yurt dışı dönüşü gözaltına alınan eski AKUT Başkanı Nasuh Mahruki tutuklama istemiyle hakimliğe sevk edildi.

Umut Davası'nın 14. duruşmasında mahkeme, Uğur Mumcu ailesinin avukatının emekli Korgeneral Erdoğan Karakuş'un tanık olarak dinlenmesi yönündeki talebini kabul etti.

MLSA'nın yayımladığı 2025-2026 adli yılı değerlendirmesine göre ise Saraçhane davalarında gazeteciler, avukatlar ve öğrencilerin de aralarında bulunduğu 542 kişi hakkında 10 ayrı dosyada beraat kararı verildi; yalnızca bir dosyada işkence ve kötü muamele iddiaları yönünden suç duyurusunda bulunulmasına karar verildi.

Image

Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği (MLSA) haber alma hakkı, ifade özgürlüğü ve basın özgürlüğü alanlarında faaliyet yürüten bir sivil toplum kuruluşudur. Derneğimiz başta gazeteciler olmak üzere mesleki faaliyetleri sebebiyle yargılanan kişilere hukuki destek vermektedir.