19 Ocak Haftası İfade Özgürlüğü Bülteni

19 Ocak Haftası İfade Özgürlüğü Bülteni

 

Bu hafta birçok gazeteci, siyasetçi ve aktivist hakim karşısındayken, Suriye’deki gelişmelere yönelik eylemlere ve özellikle gazetecilere yönelik ağır baskı öne çıktı. Nusaybin’deki eylemde beş gazeteci gözaltına alındı, savcılık ifade işlemleri 23 Ocak itibariyle devam ediyor. Ayrıca daha önce yaklaşık yedi ay cezaevinde tutulan gazeteci Furkan Karabay, İBB iddianamesine dair bir haberi nedeniyle yeniden gözaltına alındı. 

19 Ocak haftasında (19–25 Ocak 2026) MLSA’n dokuz ayrı duruşma izledi. Bu duruşmada Tarlabaşı Toplum Merkezi (TTM) davası hariç tutulduğunda, toplam 40 kişi yargılandı.

Bu hafta yargılananlar arasında en az 25 kişi gazeteci/basın çalışanı, en az 2 siyasetçi, en az 3 aktivist, en az 7 öğrenci, 2 iş insanı yarılgandı. 

Haftanın duruşma gündemi 19 Ocak’ta Diyarbakır’da HDP eski Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş hakkında, 2016 yılında yaptığı konuşmalar nedeniyle açılan davanın ikinci duruşmasıyla başladı; duruşma kısa sürdü ve yargılama ertelendi.

20 Ocak’ta Diyarbakır 4. Ağır Ceza Mahkemesi’nde, 19 gazeteci ve basın çalışanının “örgüt üyeliği” ve “örgüt propagandası” suçlamalarıyla yargılandığı davanın 8. duruşması görüldü; mahkeme yurt dışı çıkış yasağının kaldırılması taleplerini reddederek dosyadaki eksiklerin giderilmesine karar verdi ve duruşmayı 9 Nisan 2026 saat 09.20’ye erteledi. 

TÜSİAD davası 

İstanbul 28. Asliye Ceza Mahkemesi’nde, eski TÜSİAD Başkanı Orhan Turan ile TÜSİAD Yüksek İstişare Konseyi Başkanı Ömer Aras’ın konuşmaları gerekçe gösterilerek “yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” ve “adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs” suçlamalarıyla yargılandığı dosyada üçüncü duruşma yapıldı; sanıklar ve avukatlarının mütalaaya karşı savunma için süre talebi kabul edildi ve duruşma 6 Mart 2026 saat 10.00’a bırakıldı.

Feminist Gece Yürüyüşü davası

20 Ocak’ta İstanbul 10. Asliye Ceza Mahkemesi’nde, 21. Feminist Gece Yürüyüşü’nü izlerken gözaltına alınan gazeteci Buse Söğütlü ile dört kişinin yargılandığı dosyada duruşma görüldü. Duruşmada gözaltı sürecine ilişkin kötü muamele ve işkence iddiaları gündeme gelirken, gözlem notlarına göre bu anlatımların tutanağa geçirilmediği ifade edildi. Mahkeme, müşteki polislerin zorla getirilmesine karar vererek yargılamayı 15 Nisan 2026 saat 11.00’e erteledi.

Gazeteci Elif Akgül’e beraat

10  Ocak’ta İstanbul 25. Ağır Ceza Mahkemesi’nde, savunmanlığını MLSA’nın üstlendiği gazeteci Elif Akgül ve onunla aynı davada yargılanan  siyasetçi Mehmet Saltoğlu’nun HDK soruşturmaları kapsamında “örgüt üyeliği” suçlamasıyla yargılandığı davada mahkeme, yeterli delil bulunmadığı gerekçesiyle her iki sanık hakkında beraat kararı  verdi. Akgül, 18 Şubat’ta HDK’ye yönelik operasyonda gözaltına alınmış 4 gün sonra tutuklanmıştı. 2 Haziran’da yurtdışı çıkış yasağı ile cezaevinden tahliye edilmişti. 

Barış Terkoğlu davasında ceza

Yine 20 Ocak’ta İstanbul 2. Asliye Ceza Mahkemesi’nde, gazeteci Barış Terkoğlu’nun köşe yazıları nedeniyle “iftira” suçlamasıyla yargılandığı davada mahkeme 1 yıl 15 gün hapis cezası verdi; cezan ertelendi.

TTM davası görüldü

21 Ocak’ta İstanbul 18. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde Tarlabaşı Toplumunu Destekleme Derneği (TTM) hakkında “hukuka ve ahlaka aykırılık” iddiasıyla açılan fesih (kapatma) davası görüldü. Mahkeme, dernek yöneticileri hakkında devam eden ceza davasının sonucunun beklenmesine karar verdi; ayrıca çeşitli kurumların müdahillik talepleri reddedildi.

Eskişehir soruşturmasında yargılanan gazetecilerin davası

22 Ocak’ta İstanbul 25. Ağır Ceza Mahkemesi’nde, Mezopotamya Ajansı muhabirleri Esra Solin Dal ve Mehmet Aslan ile savunmanlığını MLSA’nın üstlendiği gazeteci Erdoğan Alayumat’ın “örgüt üyeliği” suçlamasıyla yargılandığı dosyanın beşinci duruşması yapıldı. Mehmet Aslan SEGBİS’le bağlanırken gizli tanık da SEGBİS üzerinden dinlendi; savcılık esas hakkındaki mütalaasını hazırlamak üzere dosyanın gönderilmesini talep etti ve yargılama 7 Nisan 2026 saat 10.30’a ertelendi.

Saraçhane davasındaki yedi öğrenciye beraat

23 Ocak’ta İstanbul 19. Asliye Ceza Mahkemesi’nde ise Saraçhane mitinginde atılan sloganlar nedeniyle haklarında “Cumhurbaşkanına hakaret” suçlamasıyla dava açılan 7 kişinin üçüncü duruşması görüldü; yargılama sonunda mahkeme, yeterli delil bulunmadığı gerekçesiyle tüm sanıkların beraatine karar verdi. 

Bu hafta ifade özgürlüğü ve basın özgürlüğü gündemini belirleyen gelişmelerinde Fransız gazeteci Raphaël Boukandoura’nın gözaltına alınıp geri gönderme merkezine sevk edilmesinin ardından MLSA’nın itirazıyla serbest bırakılması  öne çıktı. On yılı aşkın süredir Türkiye’de çalışan ve Fransız Libération gazetesinin muhabiri olan Boukandoura, 19 Ocak’ta İstanbul’un Sancaktepe ilçesinde düzenlenen bir basın açıklamasını takip ettiği sırada gözaltına alınmıştı. Gazeteci, gözaltının ardından Arnavutköy Geri Gönderme Merkezi’nde idari gözetim altında tutulmuş, hakkında sınır dışı işlemleri başlatılmıştı.

Suriye’de Kürtlere yönelik saldırıların protesto edildiği Mardin’in Nusaybin ilçesindeki eylemde 21 Ocak’ta gözaltına alınan 22 kişinin arasında Dicle Fırat Gazeteciler Derneği Eş Başkanı Kesira Önel ile gazeteciler Pelşin Çetinkaya, Heval Önkol, Ferhat Akıncı ve Muhammed Ali Yılmaz olmak üzere beş gazeteci de vardı. Gazetecilerin bugün (23 Ocak) adliyede ifade vermesi bekleniyor. 

Hukuk Gündemi

MLSA’nın sansür yasası olarak bilinen ‘halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yaymak’ (TCK m.217/A) kapsamında tutuklanan ilk gazeteci olan Sinan Aygül’ün adına AİHM’e yapılan başvuruda, sansür yasasının kanunilik kriterlerini taşımadığı öne sürüldü:  Başvurunun sansür yasası’nın AİHM kriterlerine uygunluğunun değerlendirilmesi bakımından içtihat oluşturabilecek nitelikte olduğu ifade ediliyor.


MLSA, AİHM kararlarının uygulanmasını denetleyen Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’ne sunduğu bildirimiyle, Türkiye'deki gazetecilere yönelik ifade özgürlüğü ihlallerine dikkat çekti.

Bildirimde, ifade özgürlüğü davalarında sistematik sorunların sürdüğü ve gazetecilerin tutuklu yargılanma oranlarının arttığı belirtildi. Bildirimde, MLSA’nın Basın ve İfade Özgürlüğü Davaları İzleme Programı’nın 2025 yılı raporundan verilere yer verildi.

Image

Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği (MLSA) haber alma hakkı, ifade özgürlüğü ve basın özgürlüğü alanlarında faaliyet yürüten bir sivil toplum kuruluşudur. Derneğimiz başta gazeteciler olmak üzere mesleki faaliyetleri sebebiyle yargılanan kişilere hukuki destek vermektedir.