- Bu hafta ifade özgürlüğü kapsamındaki davalar farklı şehirlerde görülmeye devam etti; Toplam 83 kişi yargılandı, sanıkların çoğunu öğrenciler, aktivistler ve gazeteciler oluşturdu.
- Yargılamalarda dosyaların büyük bölümü eksik savunmalar ve usuli nedenlerle ertelenirken, süreçlerin uzaması dikkat çekti.
- Hafta içinde gazetecilere yönelik davalar ve verilen cezalar ile ifade özgürlüğü kapsamında açılan soruşturma ve tutuklamalar öne çıktı.
- Duruşma gözlemlerinde geç başlayan celseler, yetersiz fiziki koşullar, tutanak sorunları ve sık ertelemeler adil yargılanma hakkına ilişkin ihlal iddialarını gündeme taşıdı.
Bu hafta 20 Nisan ifade özgürlüğü kapsamında açılan davalar farklı şehirlerde görülmeye devam etti. İzlenen duruşmalarda toplam 4 ayrı davada 83 sanık yargılandı. Bu sanıkların büyük çoğunluğunu öğrenciler ve aktivistler oluştururken, hafta kapsamında ayrıca bir gazeteci ve bir sanatçının yargılandığı dosyalar da öne çıktı.
İstanbul 39. Asliye Ceza Mahkemesi’nde görülen ve oyuncu Cem Yiğit Üzümoğlu’nun da aralarında bulunduğu 21 sanıklı “boykot” davasının ikinci duruşmasında, avukatların beraat talepleri reddedildi ve dosya eksik savunmalar gerekçesiyle ertelendi. Dava, ifade özgürlüğü tartışmaları ve sanıkların gözaltında kötü muamele iddialarıyla dikkat çekerken gelişmeler bu haberde yer aldı.
Ankara’da görülen iki ayrı ODTÜ davasında ise toplam 61 öğrenci ve aktivist “2911 sayılı kanuna muhalefet” suçlamasıyla yargılandı. 37 sanıklı Onur Yürüyüşü davasının beşinci duruşması ile 24 öğrencinin yargılandığı protesto davasının dördüncü duruşması, eksik savunmaların tamamlanması gerekçesiyle ileri tarihlere ertelendi.
Diyarbakır 5. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen Ramazan Şimşek davasında ise “örgüt propagandası” suçlamasıyla yargılama devam etti ve dosya mütalaa hazırlanması için ertelendi.
İstanbul 2. Asliye Ceza Mahkemesi’nde gazeteci Tuğçe Yılmaz’ın TCK 301 kapsamında yargılandığı davada ikinci duruşma görüldü. Yaklaşık 4,5 ay aradan sonra yapılan duruşmada dosya bir kez daha mütalaa için ertelendi; yargılamadaki gecikme dikkat çekti ve gelişmeler bu bağlantıda yer aldı.
Gazeteci Mehmet Üçar’a “propaganda” suçlamasıyla 1 yıl 6 ay 11 gün hapis cezası verilmesi ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması bu haberde yer aldı.
Savunmanlığını Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği’nin (MLSA) üstlendiği gazeteci Neşe İdil hakkında, Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) ihlal kararı sonrası yeniden görülen davanın ikinci duruşmasında karar açıklandı. Davada gazeteci Neşe İdil hakkında 1 yıl 3 ay hapis cezası yeniden kuruldu. Karara karşı istinaf yolu açık bırakıldı. Karara ilişkin buradan okunabilir.
Rojhilat Aksoy hakkında verilen beraat kararının gerekçesinde film gösteriminin ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi ise bu haberde paylaşıldı.
Adil yargılama ihlaleri
Hafta boyunca görülen davaların tamamında henüz esasa ilişkin nihai bir karar verilmezken, yargılamaların büyük ölçüde ertelenmeler üzerinden ilerlediği gözlemlendi.
Duruşma gözlemlerine göre adil yargılanma hakkına ilişkin çeşitli sorunlar da öne çıktı. Birçok duruşmanın iş yükü veya salon değişikliği gibi nedenlerle geç başladığı, bazı mahkeme salonlarının fiziki koşullarının yetersiz olduğu ve özellikle kalabalık dosyalarda salonların küçük ve havasız kaldığı aktarıldı.
Boykot davasında ifadelerin eksik tutanağa geçirilmesi, savunma sırasında söz kesilmesi ve ancak itirazlar sonrası SEGBİS kaydına başvurulması dikkat çekerken, bazı dosyalarda yoğun polis varlığı gözlemlendi.
Ayrıca duruşmaların sık sık eksik savunmalar gerekçesiyle ertelenmesi, yargılamaların makul sürede sonuçlandırılması ilkesine dair soru işaretleri yarattı.
Diğer gelişmeler
Haftanın diğer gelişmeleri arasında Danıştay’ın gazeteci Çiğdem Toker’in sözleri nedeniyle Now TV’ye verilen RTÜK cezasını iptal etmesi de ifade özgürlüğü lehine önemli bir karar olarak kayıtlara geçti.
Ayrıca MLSA’nın gazeteci Yavuz Akengin’in tutukluluğu ve adli kontrol tedbirlerine karşı Anayasa Mahkemesi’ne yaptığı başvuru bu bağlantıda yer aldı.
Kulis TV Yayın Yönetmeni Mehmet Yetim’in sosyal medya paylaşımı gerekçesiyle tutukladı. Gazeteci Öznur Değer hakkında yeni bir dava açıldı.
Savunmanlığını Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği'nin (MLSA) üstlendiği ETHA muhabiri Pınar Gayıp'ın tutukluluğuna, 76 günlük tutukluluk sürecinin ardından yeniden itiraz edildi. MLSA Hukuk Birimi tarafından 20 Nisan 2026 tarihinde İstanbul nöbetçi sulh ceza hâkimliğine sunulan dilekçede, tutuklama kararını hem usul hem de esas bakımından hukuka aykırı olduğubelirtildi.
Kürtçe yayın yapan Avesta Yayınları’nın Genel Yayın Yönetmeni Abdullah Keskin hakkında, 2021-2025 yılları arasında sosyal medya platformu X’te yaptığı paylaşımlar gerekçe gösterilerek “örgüt propagandası” iddiasıyla soruşturma açıldı. Soruşturmanın, Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi’ne (CİMER) yapılan bir şikâyet üzerine başlatıldığı öğrenildi.
