Basın Özgürlüğüİfade Özgürlüğü

ANKA’dan Haberciliğin Anayasası

ESRA KOÇAK MAYDA

ANKA Haber Ajansı, özel haber ajansları arasında bir ilke imza atarak “Değerlerimiz ve Yayın İlkelerimiz” metnini yayınladı. ANKA daha önce, gazeteci Faruk Bildirici’nin internet sitesinden yaptığı “Medya Ombudsmanlığını” kurumsallaştırma çağrısına olumlu yanıt vermiş ve Bildirici’yi Medya Ombudsmanı olarak kabul etmişti.

Kapsam ve Bağlayıcılık, temel görev, terör ve şiddet, siyasi faaliyetler, yanıltıcı ve yanlış yöntemler, haberin niteliği, kaynağı gizli haber, isimlerin kodlanması, düzeltme ve cevap, özel yaşam, çıkar çatışması, reklam ve halkla ilişkiler, reklam yasağı, geziler, yargılama ve soruşturmalar, sağlık ve ilaçlar, intiharlar, trafik kazaları, mülteci, sığınmacı ve göçmenler, sosyal medya ve hak ve sorumluluk bildirgesi başlıklarında oluşturulan metin, birçok yayın organı için yol gösterici nitelikte.

ANKA Haber Ajansı Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Sinan Tartanoğlu yayımladıkları “Değerlerimiz ve Yayın İlkelerimiz” metnini MLSA’ya değerlendirdi.

Tartanoğlu: Birçok haber konusunda ayrıntılı kurallar belirledik

ANKA tarafından yayımlanan bu ilkelere tüm gazetecilerin ve basın yayın kuruluşlarının uyması gerektiğini söyleyen Tartanoğlu, şunları ifade ediyor: “ANKA ‘değerleri’ ve ‘yayın ilkeleri’, zaten kurulduğu ilk günden bu yana uyduğu habercilik etik ilkelerinin ilk kez topluca, uzun ve kapsamlı bir çalışma sonucunda metne dökülmüş hali oldu. Hatta denilebilir ki bu ilkeler, her bir gazetecilik iddiası taşıyan kişinin ve habercilik iddiası taşıyan basın ve yayın kuruluşunun zaten uyması gereken kurallardır.”

24 maddelik bu metnin ilk beş maddesinin ANKA’nın etik çizgisini belirttiğini söyleyen Tartanoğlu, “Metin, haberin bir fikir olarak ortaya çıktığı andan itibaren haberin unsurlarının toplanmasına, haber kaynakları ile ilişkilerden editoryal sürece ve haberin yayınlanmasından sosyal medyada paylaşılmasına kadar tüm aşamaların ayrıntıları ile hem ANKA’yı bağlıyor, hem de Türk medyasına bir örnek, bir yol gösterici olmayı amaçlıyor” diyor.

ANKA’nın “Değerler ve İlkeler” metninin, haber ajansları arasında bir ilk olma özelliğini de hatırlatan Tartanoğlu, Anadolu Ajansı’nın benzer bir metninin olduğunu, ancak bu metnin “Savaş”, “Çatışma”, “Terör”, “Şiddet” ve “Afet” durumlarında yayınlanacak haberler konusundaki ilkeleri kapsadığını belirterek, ANKA’nın kabul ettiği metnin daha kapsamlı olduğunu şu şekilde açıklıyor:  “ANKA’nın ‘Değerlerimiz ve Yayın İlkelerimiz’ metni, ‘terör ve şiddete’ karşı bakış ve bu konuda haberlerin etik kuralları ile birlikte, ‘siyasi faaliyetlere’ ilişkin haberler, ‘düzeltme ve cevap hakkının’ nasıl kullanılacağına, ‘özel yaşamın gizliliğine’, ‘çıkar çatışmaları’ arasında kamunun haber hakkını nasıl kullanacağına, ’geziler ve haber’ ilişkisine; ‘yargılama ve soruşturma’ haberleri, ‘sağlık ve ilaç’ haberleri, ‘intihar’ haberleri, ‘trafik kazası’ haberleri, ‘mülteci, sığınmacı ve göçmenler’ haberleri gibi pek çok ayrıntılı kuralı belirliyor.”

Tartanoğlu: ANKA, sık görülen yanlış habercilik uygulamalarının önüne geçilmesini de amaçlıyor

Yargılama ve soruşturma” haberleri alanında tüm etik ilkelerimize de yansıyacak şekilde dört ayrı kuralları olduğunu dile getiren Tartanoğlu şöyle konuşuyor: “ANKA; yargı kararlarıyla kesinleşmedikçe, hiç kimsenin peşinen suçlu ilan edilemeyeceğini, yani insanların lekelenmeme hakkının korunmasına özen gösterileceğini taahhüt ediyor. ANKA’nın haberlerinde; iddia ve savunmalar adil ve dengeli yayınlanıyor, kamunun doğru ve eksiksiz bilgilendirilmesi esas alınıyor. Suçlayan makamların üslubu haberlerde kullanılmıyor. Tüm bunlar ANKA’nın uyacağı kurallar ve aslında bir gazetecinin uyması gereken kurallar olmakla birlikte, sık görülen yanlış habercilik uygulamalarının önüne geçilmesini de amaçlıyor.”

Tartanoğlu son olarak şu sözleri kullandı: “Özetle ANKA’nın ‘Değerlerimiz ve Yayın İlkelerimiz’ metni; ANKA’nın habercilik Anayasası. Ancak metin, Türkiye’de unutulan ‘bağımsız gazeteciliğin’ yeniden hatırlanmasının yol haritasını da çizmeyi hedefliyor.”