İfade ÖzgürlüğüManset

AYM, ‘Kürdistan’ ifadesi nedeniyle Osman Baydemir’e verilen cezaya dair yapılan başvuruyu reddetti

DENİZ TEKİN*

Ankara  Anayasa Mahkemesi, Halkların Demokratik Partisi (HDP) eski milletvekili Baydemir’in Meclis kürsüsünde yaptığı konuşmada geçen “Kürdistan” sözü nedeniyle Baydemir’e verilen iki gün Genel Kurul’dan çıkarma ve para cezası nedeniyle ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine ilişkin yapılan başvuruyu kabul edilemez buldu.  

HDP eski Urfa Milletvekili Osman Baydemir, parti sözcüsü olduğu 2017 yılında Meclis’teki bütçe görüşmelerinde yaptığı konuşmada “Ben Kürdistan’dan gelen bir temsilci olarak benim isteğim bu çatı, Türk’ün ve Kürt’ün ortak çatısı olmalıdır” sözlerini kullanmıştı. Bu sözlere tepki gösteren Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) ve Milliyetçi Hareket Partisi milletvekillerinin “Kürdistan neresi?” sorusuna Osman Baydemir elini kalbine koyarak, “Kürdistan şurası” cevabını vermişti. O dönem yeni uygulamaya giren Meclis içtüzüğü ilk kez Baydemir için uygulanarak, Baydemir’e Genel Kurul’a iki birleşim katılmama ve iki maaş tutarında para cezası verilmişti. 

Baydemir’in avukatı ‘Kürdistan’ cezasını AYM’ye taşıdı 

Bunun üzerine Baydemir’in avukatı Serdar Çelebi, bu kararı 2018 yılında Anayasa Mahkemesine taşımıştı. AYM’ye yapılan bireysel başvuruda,  başvurucu Baydemir’e verilen cezanın Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve Anayasa’da güvence altına alınan ifade özgürlüğü ve yasama sorumsuzluğu açısından Anayasa’ya aykırı olduğu vurgulanmıştı. Başvuruda, verilen bu ceza ile kürsü dokunulmazlığına sahip olan Baydemir’in mutlak ifade özgürlüğü hakkının engellendiği Yüksek Mahkeme ile  paylaşılmıştı. Baydemir’e verilen bu ceza ile siyasi ifade özgürlüğü hakkının ihlal edildiğine dikkat çeken Av. Çelebi, “Kürdistan” sözcüğünün ceza sebebi olamayacağına dair birçok beraat kararı olduğunu anımsatmıştı. 

AYM, Baydemir’in başvurusunun görüşülmesini iki defa erteledi 

Başvuruyu 28 Aralık 2021’de gündeme alan Anayasa Mahkemesi Birinci Bölümü, başvurunun AYM Genel Kuruluna gönderilmesine karar vermişti. Başvuruyu 18 Mayıs 2022’de gündeme alan Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, başvurunun görüşülmesinin ertelenmesine karar vermişti. Genel Kurul, başvuruyu 27 Ekim’de gündeme alarak karara bağladı. AYM henüz gerekçesini açıklamadığı kararda,  Baydemir’in yasama faaliyeti esnasındaki sözleri nedeniyle disiplin cezası ile cezalandırılmasının ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine dair bireysel başvurusunu kabul edilemez buldu. AYM’nin önümüzdeki günlerde gerekçeli kararını açıklaması bekleniyor. 

*Bu işin hakları, Atıf-Gayriticari (CC BY-NC) Lisans ile kısmen saklıdır. Bu iş, MLSA’ya atıf ile ve ticari olmayan amaçlar ile kullanılıp dağıtılabilir.