- Haziran'da 14 davada 108 kişi yargılandı; sanıkların büyük bölümü gazeteci, aktivist ve siyasetçi.
- En yaygın suçlamalar “örgüt üyeliği”, “yanıltıcı bilgiyi yayma” ve “hakaret” oldu.
- Duruşmalar yine geç başladı, salon koşulları yetersiz kaldı, kolluk varlığı avukatların itirazına rağmen sürdü; bir davada hakim sanığın savunmasına doğrudan müdahale etti.
- Ay içinde beş davada beraat kararı çıktı; ancak beraat eden gazeteci İsmail Arı'nın basın kartı, kesinleşmiş mahkumiyeti bulunmamasına rağmen iptal edildi.
- GAzeteciler Yıldız Tar ve Ali Çağatay tutuklanırken, Evrensel Gazetesi Muhabiri Doğa Baskan yanlışlıkla yayınlanan bir taslak haber nedeniyle bir gün tutuklu kaldı. MLSA'nın verilerine göre Haziran sonu itibarıyla Türkiye'de 23 gazeteci ve medya çalışanı cezaevinde bulunuyor.
Haziran 2026'da MLSA gözlemcileri 14 davada 17 duruşmayı takip etti. Toplam 108 sanık yargılandı. Sanıklar arasında 11 gazeteci, 9 aktivist, 8 siyasetçi, 1 yazar, 1 akademisyen, 1 öğrenci yer aldı. En sık yöneltilen suçlamalar "örgüt üyeliği" (TCK 314/2), "halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma" (TCK 217/A), "hakaret" (TCK 125, 299) ve "kanuna aykırı toplantıya katılma" oldu. Ay boyunca en az 5 gazeteci olmak üzere en az 224 kişi gözaltına alındı; MLSA'nın verilerine göre Haziran sonu itibarıyla 21 gazeteci ve medya çalışanı cezaevinde bulunuyor. Dikkat çeken adil yargılama sorunları arasında SEGBİS arızaları, yetersiz salon koşulları ve salon içinde kolluk bulunması öne çıktı.
Sanık Profili
Gazeteciler, yargılanan kişilerin büyük bölümünü oluşturdu. Öne çıkan isimler arasında Ercüment Akdeniz, Esra Solin Dal, Mehmet Aslan, Erdoğan Alayumat, İsmail Arı, Nisanur Yıldırım, Abdurrahman Gök, Mehmet Şahin, Timur Soykan, Ayça Onuralmış, Öznur Değer ve Osman Akın yer aldı.
CHP'ye kayyım atanmasına yönelik sosyal medya paylaşımları gerekçesiyle açılan davada 20 kişi; İstanbul Onur Yürüyüşü'ne katıldıkları gerekçesiyle ise 53 kişi yargılandı. Bu iki toplu dava, ayın sanık sayısını belirleyici biçimde etkiledi.
Suçlamalar ve Deliller
En yaygın suçlama "örgüt üyeliği" (TCK 314/2) oldu; bu suçlamayla gazeteci Ercüment Akdeniz, Erdoğan Alayumat, Esra Solin Dal, Mehmet Aslan, Abdurrahman Gök ve Mehmet Şahin yargılandı. "Halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma" (TCK 217/A) suçlaması İsmail Arı ve Timur Soykan'ı kapsarken, "hakaret" suçlaması Nisanur Yıldırım (TCK 125), İdris Yılmaz (TCK 125) ve Yunus Kılıç (TCK 299) davalarında karşımıza çıktı.
"Kanuna aykırı toplantı ve yürüyüşlere katılma" suçlaması ise Onur Yürüyüşü ve TRT World Forum protestosu davalarında 62 kişiyi ilgilendirdi.
Delil olarak en sık başvurulan kaynaklar haber içerikleri, sosyal medya paylaşımları ve kolluk fezlekeleri oldu; Onur Yürüyüşü davasında MOBESE ve kamera görüntüleri de delil olarak sunuldu.
Mahkeme Pratiği — Adil Yargılama
Takip edilen duruşmaların büyük çoğunluğunda en az bir adil yargılama sorunu gözlemlendi.
Geç başlama: On duruşmadan yedisi geç başladı. Gerekçeler arasında SEGBİS arızası, iş yükü, mahkeme heyetinin gecikmesi ve salon yetersizliği yer aldı. İsmail Arı davasında salon değişikliği nedeniyle duruşma bir saat gecikti.
Salon koşulları: Ercüment Akdeniz davasında salon havasız olarak nitelendirildi. CHP kayyım paylaşımları davasında (20 sanık) ve İstanbul Onur Yürüyüşü davasında (53 sanık) salon yetersiz kaldı; her iki davada da avukatların talebi üzerine daha büyük salonlara geçildi. İsmail Arı davasında ve Esra Solin Dal, Erdoğan Alayumat ve Mehmet Aslan davasında ses düzeni yetersizdi; sanıkların, tanıkların ve heyetin söyledikleri duyulamadı.
Kolluk varlığı: Birden fazla duruşmada sivil ya da üniformalı polis salonda yer aldı. Onur Yürüyüşü davasında Çevik Kuvvet polislerinin salon içinde bulunması üzerine avukatlar itiraz etti; hakim itirazı karara bağlamadı. İsmail Arı davasında salon içinde ve dışında polis memurları yer aldı.
SEGBİS sorunları: Ercüment Akdeniz davasında SEGBİS arızası hem geç başlamaya yol açtı hem de bağlantı sorunu süreç boyunca devam etti.
Savunmaya müdahale: CHP kayyım paylaşımları davasında hakim, savunma sırasında fıkra anlatmak isteyen sanığa müdahale etti; avukatlar buna itiraz etti ancak hakim tutumundan dönmedi. TRT World Forum protestosu davası ise mahkeme başkanının raporlu olması nedeniyle kalemde dosya üzerinden görülerek ertelendi; sanıklara söz verilmedi.
Yargılama Aşamaları
Takip edilen davalar arasında yargılama süreçleri geniş bir yelpazede yer aldı. Ercüment Akdeniz davası dördüncü, CHP kayyım paylaşımları davası üçüncü, Onur Yürüyüşü davası birinci celsesindeydi. Abdurrahman Gök davası on birinci, Mehmet Şahin davası yedinci, İdris Yılmaz davası yedinci, Ercan Aktaş davası yirmi dördüncü celsesindeydi. Mads Nyborg Anneberg davası on altıncı celseye ulaşmıştı. Öznur Değer davası ikinci, Timur Soykan davası ise ikinci celsesindeydi.
Celse sayıları, yargılamaların ne denli uzadığını somutlaştırıyor. Ercan Aktaş davası yirmi dördüncü, Mads Nyborg Anneberg davası on altıncı celsesine girmiş olmasına karşın henüz sonuçlanmadı. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihadı, makul sürede yargılanmayı adil yargılanma hakkının ayrılmaz bir parçası olarak tanımlar. Yıllara yayılan ve onlarca celseye ulaşan yargılamalar sanıklar üzerinde süregelen bir baskı unsuruna dönüşür; bu durum özellikle gazetecilik faaliyetleri nedeniyle yargılanan kişiler açısından fiilen caydırıcı bir etki yaratır.
Kararlar
Haziran 2026'da birden fazla davada karar açıklandı.
Ercüment Akdeniz, "örgüt üyeliği" (TCK 314/2) suçlamasından beraat etti.
Ayça Onuralmış, "iftira" (TCK 267) suçlamasından beraat etti.
Esra Solin Dal ve Mehmet Aslan, "örgüt üyeliği" (TCK 314/2) suçlamasından beraat etti.
İsmail Arı, "halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma" (TCK 217/A) suçlamasından beraat etti ve 75 günlük tutukluluğunun ardından ilk duruşmada tahliye edildi.
Nisanur Yıldırım, "kamu görevlisine hakaret" (TCK 125) suçlamasından beraat etti.
Gazeteciler Furkan Karabay ve Faruk Eren hakkında Anayasa Mahkemesi üyesi İrfan Fidan'ın şikayetiyle açılan "kamu görevlisine hakaret" (TCK 125) davası düşürüldü.
Yunus Kılıç, "cumhurbaşkanına hakaret" (TCK 299) suçlamasından 11 ay 20 gün hapis cezasına çarptırıldı; hükmün açıklanması geri bırakıldı.
Erdoğan Alayumat, "terör örgütü propagandası yapmak" (TMK 7/2) suçundan 1 yıl 3 ay hapis cezasına çarptırıldı; hükmün açıklanması geri bırakıldı.
MLSA hukuk birimi bu karara karşı istinaf başvurusu yaptı. Gazeteci Cihan Berk, "örgüt üyeliği" (TCK 314/2) suçlamasıyla yargılandığı davada 6 yıl 3 ay hapis cezasına çarptırılarak yurt dışına çıkış yasağıyla tahliye edildi.
Haftanın Diğer Gelişmeleri
NATO Zirvesi öncesinde 23 Haziran'da Ankara'da gerçekleştirilen operasyonlarda en az 5 gazeteci olmak üzere 209 kişi gözaltına alındı. Gözaltına alınanlar arasında Kaos GL Genel Yayın Yönetmeni gazeteci Yıldız Tar, bir akademisyen, siyasetçiler ve avukatlar yer aldı. Tar'ın TEM sorgusunun tamamlandığı ve 52 kişinin adliyeye sevk edildiği bildirildi. Tar'ın gözaltında olması nedeniyle katılamadığı HDK davasında adli kontrol şartının kaldırılması talebi reddedildi.
Aydınpost Genel Yayın Yönetmeni Yelis Ayaz, 15 Mayıs'tan bu yana tutuklu bulunduğu davada tahliye edildi. Ayaz hakkındaki yargılamanın 30 Haziran'da görüleceği bildirildi.
MLSA hukuk birimi, gazeteci Vedat Örüç'ün "örgüt üyeliği" iddiasıyla tutuklanmasını AİHM'e taşıdı. MLSA ayrıca Bakur belgeseli görüntü yönetmeni Koray Kesik'e verilen hapis cezasına karşı istinaf başvurusu yaptı.
İletişim Başkanlığı, beraat eden BirGün muhabiri İsmail Arı'nın basın kartını "adli sicil kaydı" gerekçesiyle iptal etti. Arı'nın kesinleşmiş bir mahkumiyeti bulunmuyor.
RTÜK, SZC TV, Halk TV, ATV, Show TV, Star TV, NOW TV ve Kanal D hakkında idari para cezası verdi. RTÜK üyesi İlhan Taşçı, SZC TV'ye Özgür Özel röportajları nedeniyle ceza uygulandığını açıkladı.
MLSA, internet yayıncılarına lisans zorunluluğu getiren RTÜK yönetmeliğini Anayasa Mahkemesi'ne taşıdı.
NATO Zirvesi kapsamında İlke TV, Cumhuriyet, Medyascope ve NOW TV ile bağımsız gazetecilerin akreditasyon talepleri gerekçe gösterilmeksizin reddedildi.
ETHA muhabiri Müslüm Koyun'un "örgüt üyesi olmak" (TCK 314/2) iddiasıyla yargılandığı davanın ilk duruşması görüldü; tutukluluğun devamına karar verilerek dava 16 Temmuz'a ertelendi.
Gazeteci Barış Terkoğlu hakkında eski İçişleri Bakanı Süleyman Soylu'ya "kamu görevlisine hakaret" (TCK 125) iddiasıyla dava açıldı; ilk duruşma 28 Eylül'de Ankara'da görülecek.
TSM Brands isimli kimya şirketi, Onlar TV'de şirket hakkında yapılan yayınlar gerekçesiyle gazeteciler Murat Ağırel, Barış Pehlivan, Timur Soykan ve Barış Terkoğlu aleyhine 1 milyon TL tazminat davası açtı.
Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, MLSA'nın bildirimi doğrultusunda Türkiye'den tutuklamalarda somut delil şartının sağlanmasına ilişkin bilgi talep etti. Komite'nin gündeminde Selahattin Demirtaş ve Osman Kavala hakkındaki yerine getirilmemiş "derhal salıverilme" kararları da yer aldı.
Trans Onur Yürüyüşü'nün Kadıköy'de gerçekleştirilmesinin ardından yürüyüşü takip eden gazeteciler Yusuf Çelik ve Doğa Tekneci de dahil olmak üzere en az 10 kişi gözaltına alındı. Gözaltına alınanlar aynı akşam serbest bırakıldı.
Evrensel Gazetesi Muhabiri Doğa Baskan, evrensel.net sitesinde yayından kaldırılan bir haber nedeniyle tutuklandı. Baskan ertesi gün tahliye edildi.
İBB yöneticisi Erhan Karaal'ın kaçırıldığı olayla ilgili sosyal medya hesabından yaptığı paylaşım nedeniyle “Halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” ve “Devletin kurum ve organlarını aşağılama” suçlamalarıyla gözaltına alınan gazeteci Ali Çağatay tutuklandı.
Mezopotamya Ajansı muhabiri Sema Bingöl, Ankara'da Ethem Sarısülük anmasını takip ederken gözaltına alındıktan sonra serbest bırakıldı; üç haber sitesinin Bingöl'ü hedef alan içerikler yayımladığı bildirildi.
İnsan hakları savunucusu Nimet Tanrıkulu hakkında açılan davalarda İstanbul ve Diyarbakır mahkemelerinin yetkisizlik kararı vermesi üzerine dosya Yargıtay'a gönderildi.
Halk TV muhabiri Umut Taştan, Edirne'de madenci direnişini takip etmesi nedeniyle soruşturmayla karşı karşıya kaldı.
