- Ankara, Diyarbakır, İstanbul ve Gaziantep’te en az 13 davada 108 kişi hâkim karşısına çıktı; yargılananların önemli bir bölümünü gazeteciler oluşturdu.
- Hafta boyunca gazeteciler Emrullah Erdinç ve Barış Terkoğlu gözaltına alındı.
- Gazeteciler ve dava gözlemciler bu hafta da adliyeye alınmadı; duruşmaların aleniyet ilkesinin ihlali giderek yaygınlaşıyor.
22 Aralık haftasında ifade ve basın özgürlüğü alanında Ankara, Diyarbakır, İstanbul ve Gaziantep’te yoğun bir duruşma trafiği yaşandı. Yargılamaların büyük bölümü “örgüt üyeliği”, “örgüt propagandası”, “Cumhurbaşkanına hakaret”, “kamu görevlisine hakaret” ve toplantı ve gösteri yürüyüşlerine ilişkin suçlamalara dayanırken, dosyaların hiçbirinde esas hakkında hüküm kurulmadı.
Haftanın ilk duruşmalarından biri Ankara’da görüldü. Nefes Gazetesi muhabiri Nisanur Yıldırım, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un özel şirketine ilişkin haberi nedeniyle “kamu görevlisine hakaret ve iftira” suçlamasıyla açılan dava kapsamında Ankara 41. Asliye Ceza Mahkemesi’nde talimat duruşmasına çıktı. Savunmanın dinlendiği duruşma iş yükü nedeniyle geç başladı; sanık duruşmada hazır bulundu, avukatı ise mazeret bildirerek katılmadı. Dosya, esas mahkemeye gönderilmek üzere işlemde bırakıldı.
Diyarbakır’da görülen çok sanıklı dosyalarda ise gazeteciler ve siyasetçiler öne çıktı. Gazeteci ve siyasetçi Tayyip Temel’in de aralarında bulunduğu 38 kişinin “örgüt üyeliği” suçlamasıyla yargılandığı davanın 14’üncü duruşması Diyarbakır 2. Ağır Ceza Mahkemesi’nde yapıldı. Mahkeme, dosyadaki eksiklerin tamamlanmasını isteyerek yargılamayı ileri bir tarihe bıraktı.
Aynı kentte gazeteci Ramazan Ölçen’in “örgüt üyeliği” suçlamasıyla yargılandığı davanın 17’nci duruşması da sonuçsuz kaldı. Eksik hususların giderilmesine karar verilen duruşmaya ilişkin gelişmeler, MLSA Turkey sitesinde yayımlanan “Ramazan Ölçen’in duruşması yeniden ertelendi” başlıklı haberde yer aldı.
Gazeteci Perihan Kaya’nın Diyarbakır 10. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen davasında ise savcılık esas hakkındaki mütalaasını sundu. Kaya hakkında “örgüt propagandası yapmak” suçlamasıyla ceza talep edildi. Mahkeme, yakalama kararının infazına ilişkin sürecin sonucunu beklemeye aldı. Duruşmaya dair ayrıntılar “Gazeteci Perihan Kaya hakkında ceza istemi” başlıklı haberde aktarıldı.
Diyarbakır 5. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen iki ayrı dosyada da yargılama ilerlemedi. Sanatçı Ferhat Tunç’un “örgüt üyeliği” suçlamasıyla yargılandığı dava ile gazeteci Geşbun Ayşe Kara’nın “örgüt üyesi olmak” iddiasıyla yargılandığı dosyada, yakalama kararlarının infazı beklenirken dosyalar işlemde bırakıldı.
Haftanın en kalabalık dosyası İstanbul’da görüldü. 23. İstanbul Onur Yürüyüşü sırasında gözaltına alınanların yargılandığı davada, aralarında gazeteciler, aktivistler, akademisyenler ve avukatların da bulunduğu 53 kişi İstanbul 51. Asliye Ceza Mahkemesi’nde hâkim karşısına çıktı. Salon yetersizliği, yoğun polis varlığı ve gözlemcilerin adliyeye alınmaması duruşmaya damga vurdu. Polislerin tanık olarak dinlenmesi talebinin de gündeme geldiği duruşmaya ilişkin ayrıntılar, “23. İstanbul Onur Yürüyüşü Davası: İşkence iddialarıyla suçlanan polisler mahkeme kapısını ablukaya aldı” başlıklı haberde yer aldı.
İstanbul’da görülen bir diğer davada, Turkuvaz Medya Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Serhat Albayrak’ın, akademisyen-yazar Ceren Sözeri ile Evrensel gazetesi hakkında açtığı 200 bin liralık tazminat davası ele alındı. Mahkeme, bağlantılı dosyanın sonucunun beklenmesine hükmetti. Duruşmaya dair ayrıntılar buradaki haberde aktarıldı.
Özgür Gündem gazetesinin “Nöbetçi Eş Genel Yayın Yönetmenliği” kampanyasına destek verdikleri gerekçesiyle yargılanan Şebnem Korur Fincancı, Erol Önderoğlu ve Ahmet Nesin’in davasında da mahkeme, yurt dışına yazılan talimatın yanıtını beklemeyi tercih etti.
MLSA’nın savunmanlığını üstlendiği gazeteci Hayko Bağdat’ın sosyal medya paylaşımları nedeniyle yargılandığı dava ile gazeteci Deniz Yücel’in “Türk milletini ve devleti alenen aşağılama” ve “Cumhurbaşkanına hakaret” suçlamalarıyla yargılandığı dosyada da yakalama kararlarının akıbeti bekleniyor. Gaziantep’te görülen gazeteci İrfan Uçar davasında ise yurtdışına çıkış yasağı sürerken soruşturma dosyasının son durumu mahkemeden soruldu.
Haftanın diğer gelişmeleri
Hafta boyunca basın ve ifade özgürlüğü alanındaki gelişmeler duruşmalarla sınırlı kalmadı. Ekol TV, yayın hayatına son verdiğini açıkladı. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, ByLock bağlantılı binlerce dosyaya emsal teşkil edecek hak ihlali kararları verdi.
Gazeteci Emrullah Erdinç ve gazeteci Barış Terkoğlu gözaltına alındı; Terkoğlu aynı gün yurt dışına çıkış yasağı uygulanarak serbest bırakıldı. İstanbul Çağlayan Adliyesi’nde bazı davalar gerekçe gösterilerek gazetecilerin ve dava gözlemcilerinin içeri alınmaması ise, bu haftayla birlikte sıradanlaşan bir uygulama halini aldı.
Uluslararası düzeyde Dijital Hizmetler Yasası (DSA) üzerinden ABD–AB hattındaki gerilim de haftanın dikkat çeken başlıkları arasındaydı. AB’nin DSA kapsamında X’e 120 milyon avro ceza kesmesinin ardından, yasanın mimarlarından Thierry Breton’a ABD’den vize yasağı geldiği bildirildi; tartışma Marco Rubio ve Emmanuel Macron’un açıklamalarıyla büyüdü.
