- Bu hafta ifade ve basın özgürlüğü kapsamında sekizi duruşması izlenen, biri karar aşamasına gelen toplam dokuz ayrı davada 95 kişi hakim karşısına çıktı; sanıklar arasında gazeteciler, avukatlar, öğrenciler, aktivistler ve yazarlar yer aldı.
- Bu davalarda sanıklar ağırlıklı olarak “örgüt propagandası”, “örgüte yardım”, “suç işlemeye alenen tahrik” suçlamalarıyla yargılanırken, delil olarak sosyal medya paylaşımları, haber içerikleri ve açık kaynak araştırmalarının kullanılması dikkat çekti.
- Duruşmalarda salonların fiziki yetersizliği, yoğun kolluk varlığı, duruşmaların geç başlaması, hakimin izinli olması nedeniyle aç-kapa yapılması ve karar olmadan gözaltı gibi uygulamalar adil yargılanma hakkına ilişkin ihlal ve endişeleri gündeme getirdi.
MLSA - Haftanın tek beraat kararı, İstanbul Barosu Yönetim Kurulu Üyesi avukat Fırat Epözdemir hakkında verildi. Strasbourg’da katıldığı Avrupa Konseyi ziyareti dönüşünde gözaltına alınıp tutuklanan Epözdemir, “örgüt üyeliği” ve “örgüt propagandası” suçlamalarıyla yargılandığı davada ‘yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması’ ve ‘suçun unsurları oluşmadığı’ gerekçesiyle beraat etti; karar, İstanbul Barosu Yönetim Kurulu Üyesi Avukat Fırat Epözdemir beraat etti haberine yansıdı.
Öte yandan İstanbul’da ÖHD’li avukatlar ve TUAD üyelerine yönelik, 50 sanığın yargılandığı davada 28 sanık hakkında hapis cezası, 11 sanık hakkında ise beraat kararı verilmesi, İstanbul’da ÖHD’li avukatlar ve TUAD üyelerine yönelik davada verilen karar ile ifade ve örgütlenme özgürlüğü alanındaki yargı pratiğine ilişkin kaygıları bir kez daha gündeme taşıdı.
Fransız gazeteci Raphaël Boukandoura’nın iki gün boyunca herhangi bir karar olmaksızın alıkonulduğu ortaya çıktı. Boukandoura’nın Karar olmadan iki gün alıkonulduğu haberiyle bu konudaki gelişmeleri artardık.
Ankara’da ise 2022 ODTÜ Onur Yürüyüşü’ne katıldıkları gerekçesiyle 14 kişi hakkında açılan davanın dördüncü duruşması görüldü. Sanıkların savunmaları alınırken duruşma salonunun fiziki yetersizliği ve yoğun polis varlığı dikkat çekti; savunmaların tamamlanamaması nedeniyle dava nisan ayına ertelendi.
İstanbul 9. Asliye Ceza Mahkemesi’nde görülen ve aralarında gazeteci Fatoş Erdoğan’ın da bulunduğu 20 kişinin yargılandığı “suç işlemeye alenen tahrik” davasında ise duruşma, hakimin izinli olması nedeniyle aç-kapa yapılarak haziran ayına bırakıldı. Dosyada delil olarak sosyal medya paylaşımları ve siber polis araştırmaları yer aldı.
Diyarbakır’da görülen davalarda ise yayıncılık ve gazetecilik faaliyetleri hedefteydi. Diyarbakır Kitap Fuarı’nda Aram Yayınevi standında sergilenen kitaplar nedeniyle gazeteci Hakkı Boltan ve yayınevi çalışanı Delil Zengeralp’in yargılandığı davada mütalaa için süre talep edildi ve duruşma ertelendi; bu gelişme Aram Yayınevi davasında mütalaa için süre istendi haberiyle duyuruldu. Aynı hafta gazeteci Berivan Kutlu’nun Maraş depremleri sonrası sosyal medya paylaşımları nedeniyle yargılandığı davada da mahkeme mütalaa hazırlanması için dosyayı ileri bir tarihe bıraktı; bu gelişme Gazeteci Berivan Kutlu’nun davası mütalaa için ertelendi haberinde yer aldı.
Ankara 39. Asliye Ceza Mahkemesi’nde 19 Mart eylemlerine katıldıkları gerekçesiyle yargılanan beş kişinin davasında da karar çıkmadı; sanıkların savunmalarının ardından dosya nisan ayına ertelendi. Diyarbakır 8. Ağır Ceza Mahkemesi’nde yazar Azad Zal hakkında “örgüt üyeliği” suçlamasıyla yürütülen davada ise savcılık mütalaası beklenirken yargılama bir sonraki celseye bırakıldı.
Haftanın duruşmalarından biri ise gazeteciler Ahmet Altan ve Nazlı Ilıcak’ın Yargıtay bozma kararı sonrası “örgüte üye olmamakla birlikte yardım etme” suçlamasıyla yeniden yargılanmaya başlandığı dava oldu. İstanbul 26. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen ilk duruşmada suçlamalar okunurken, mahkeme esas hakkındaki mütalaaya karşı savunmaların hazırlanması için yargılamayı mart ayına erteledi.
Diğer gelişmeler
Hafta boyunca duruşma salonlarının dışında da ifade özgürlüğüne yönelik müdahaleler gündemdeydi.
Yeni Yaşam Gazetesi çalışanı Zilan Gül evine yapılan baskınla gözaltına alındıktan sonra birkaç gün sonra serbest bırakıldı.
Gazeteci Sedef Kabaş, sosyal medya paylaşımları nedeniyle gözaltına alındı ve adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.
Fransız gazeteci Raphaël Boukandoura’nın iki gün boyunca herhangi bir karar olmaksızın alıkonulduğu ise karar olmadan iki gün alıkonulduğu haberiyle ortaya çıktı.
26 Ocak haftası, hem mahkeme salonlarında hem de salonların dışında ifade özgürlüğü üzerindeki baskının sürdüğünü, yargılamaların büyük bölümünün belirsizlik ve erteleme ile ilerlediğini bir kez daha ortaya koydu.
