- Bu hafta görülen duruşmalar, ifade özgürlüğü alanında süregelen yapısal sorunları bir kez daha görünür kıldı. Yargılamalar büyük ölçüde ertelenirken, gazeteciler ve hak savunucuları duruşma salonlarında fiziki ve usuli engellerle karşılaştı; birçok duruşmada adil yargılanma hakkını zedeleyen uygulamalar tespit edildi.
- Hafta boyunca dokuz ayrı davada toplam 27 kişi yargılandı. Bu davaların sekizi gazetecileri kapsarken, birinde bir siyasetçi ve bir insan hakları savunucusu yargılandı; ayrıca bir davada 14 öğrenci sanık olarak yer aldı.
- Yargılamaların büyük bölümünde duruşmalar ilk ya da ara celselerde kaldı ve yalnızca bir davada beraat kararı verildi.
Haftanın duruşmalarından biri, Cumhuriyet Haber Müdürü Can Uğur hakkında açılan davaydı. LGS sınavına ilişkin bir haber nedeniyle “dezenformasyon” suçlamasıyla açılan dosyada, iddianamenin beş aydır sanığa tebliğ edilmediği ortaya çıktı. Mahkeme, iddianamenin tebliği ve sanığın hazır edilmesi için duruşmayı Eylül 2026’ya erteledi. Yargılamanın bu aşamaya gelmesine rağmen esasa girilememesi, davanın fiilen başlamadan bir yıl kaybettirdiğini gösterdi. Bu duruşmaya ilişkin ayrıntılar, “İddianame beş aydır tebliğ edilmedi: Can Uğur, dava açıldıktan bir yıl sonra dinlenecek” başlıklı haberimizde yer alıyor: https://www.mlsaturkey.com/tr/iddianame-bes-aydir-teblig-edilmedi-can-ugur-dava-acildiktan-bir-yil-sonra-dinlenecek
İstanbul’da görülen bir diğer önemli dosya, kamuoyunda “bilirkişi davası” olarak bilinen ve aralarında Barış Pehlivan, Suat Toktaş ve Seda Selek’in de bulunduğu beş gazetecinin yargılandığı davaydı. Dört celsedir duruşmaya katılmayan müşteki bilirkişi için zorla getirme kararı verildi; buna karşılık sanıklar üzerindeki yurt dışına çıkış yasağı kaldırıldı. Dosyada yine esasa girilmedi ve duruşma Şubat ayına ertelendi. Gelişmeleri, “‘Bilirkişi davası’: Dört celsedir duruşmaya gelmeyen müşteki için zorla getirme kararı” başlıklı haberimizde okuyabilirsiniz: https://www.mlsaturkey.com/tr/bilirkisi-davasi-dort-celsedir-durusmaya-gelmeyen-musteki-icin-zorla-getirme-karari
Boğaziçi Üniversitesi protestolarını izlerken gözaltına alınan Can Öztürk ve 14 öğrencinin yargılandığı davanın ikinci duruşması ise adil yargılanma hakkına dair ciddi ihlallerle geçti. Büyük bir salona alınmasına rağmen “yer yok” gerekçesiyle sanık yakınları, gazeteciler ve ulusal-uluslararası gözlemciler duruşma salonuna alınmadı; avukatların savunmaları sık sık kesildi. Mahkeme, eksiklerin giderilmesi gerekçesiyle duruşmayı Nisan ayına erteledi. Bu duruşma, “Boğaziçi davasında adil yargılama ihlalleri” başlıklı haberimizde ayrıntılı biçimde aktardık: https://www.mlsaturkey.com/tr/bogazici-davasinda-adil-yargilama-ihlalleri-gazeteci-ve-sanik-yakinlari-salona-alinmadi-avukatlarin-sozleri-kesildi
Gazeteci İsmail Arı hakkında açılan “iftira” ve “hakaret” davasında ise mahkeme, hakaret suçu yönünden ön ödeme yapılmasına karar vererek, duruşmayı Eylül 2026’ya bıraktı. Bu dosyada da esasa ilişkin bir değerlendirme yapılmadı.
Hafta içinde iki ayrı davada yargılanan bir diğer gazeteci Zafer Arapkirli oldu. Sosyal medya paylaşımları nedeniyle açılan dosyalardan birinde “Cumhurbaşkanına hakaret”, diğerinde ise “halkı kin ve düşmanlığa tahrik” ve “yanıltıcı bilgi yayma” suçlamaları yöneltildi. Her iki davada da savcılık mütalaasının hazırlanması için duruşmalar Şubat ve Mart aylarına ertelendi. Arapkirli’nin savunmaları, “Sosyal medya paylaşımı nedeniyle yargılanan Zafer Arapkirli: ‘Amaç bağımsız medyayı susturmak’” başlıklı haberimizde yer aldı: https://www.mlsaturkey.com/tr/sosyal-medya-paylasimi-nedeniyle-yargilanan-zafer-arapkirli-amac-bagimsiz-medyayi-susturmak
Siyasetçi Hüseyin Baş hakkında “Cumhurbaşkanına hakaret” iddiasıyla açılan davada ise haftanın tek beraat kararı çıktı. Mahkeme, söz konusu ifadelerin “ağır eleştiri ve kaba hitap” kapsamında kaldığına hükmetti. Kararı, “Cumhurbaşkanı'na yönelik sözler ‘ağır eleştiri ve kaba hitap’ sayıldı: BTP lideri Hüseyin Baş beraat etti” başlıklı haberimizde duyurduk: https://www.mlsaturkey.com/tr/cumhurbaskanina-yonelik-sozler-agir-elestiri-ve-kaba-hitap-sayildi-btp-lideri-huseyin-bas-beraat-etti
İnsan hakları savunucusu Nimet Tanrıkulu’nun “örgüt üyeliği” suçlamasıyla yargılandığı dosyada ise duruşma, mahkeme heyetinin sanığı dinlemediği ve sert tutum sergilediği yönündeki itirazların gölgesinde geçti. Eksikliklerin giderilmesi gerekçesiyle duruşma Mart ayına ertelendi. Gelişmeleri, “Nimet Tanrıkulu’ndan hâkime: ‘Beni dinlemiyorsunuz, böyle davranmamalısınız’” başlıklı haberimizde aktardık: https://www.mlsaturkey.com/tr/nimet-tanrikulundan-hakime-beni-dinlemiyorsunuz-boyle-davranmamalisiniz
Haftanın dikkat çeken diğer dosyası ise Cumartesi Anneleri’nin 968. hafta eylemine müdahale sırasında bir polis memuru hakkında açılan davaydı. Basit yargılama usulüne tabi olan dosyada duruşma yapılmadı ve yargılamanın dosya üzerinden sürdürülmesine karar verildi. Bu gelişmeleri, “Cumartesi Anneleri eyleminde işkence: Polis hakkında dava açıldı, duruşma yapılmadı” başlıklı haberimizde okuyabiliriz: https://www.mlsaturkey.com/tr/cumartesi-anneleri-eyleminde-iskence-polis-hakkinda-dava-acildi-durusma-yapilmadi
Haftanın diğer gelişmeleri
Duruşmaların yanı sıra hafta boyunca ifade ve basın özgürlüğü alanında başka gelişmeler de yaşandı. Kürtçe olduğu gerekçesiyle yasaklanan Rojbash filminin ilk duruşmasının 16 Ocak’ta görüleceği açıklandı.
Yargıtay, gazeteci Özgür Boğatekin’e “Cumhurbaşkanına hakaret” suçundan verilen hapis cezasını bozarak önemli bir içtihada imza attı.
Akademisyen Aslı Aydemir altı aylık tutukluluğun ardından tahliye edildi.
Şırnak’ta gazeteci Nedim Oruç haber takibi sırasında gözaltına alındı.
Önceki dönem İnsan Hakları Derneği (İHD) İzmir Şube Eş Başkanı avukat hak savunucusu Ali Aydın’ın uğradığı saldırı sonucu hayatını kaybetmesi, hukuk ve insan hakları çevrelerinde derin bir endişe yarattı.
