Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), iş insanı ve insan hakları savunucusu Osman Kavala’nın Türkiye aleyhine yaptığı ikinci başvuruda, Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği'nin (MLSA) davaya üçüncü taraf olarak katılmasına izin verdi.
AİHM Büyük Dairesi Başkanlığı tarafından MLSA’ya gönderilen yazıda, derneğin Kavala v. Türkiye (No. 2) başvurusunda yazılı görüş sunabileceği bildirildi. Buna göre MLSA, davaya ilişkin genel hukuki ilkeler çerçevesinde hazırlayacağı ve 10 sayfayı aşmayacak müdahale görüşünü 12 Şubat 2026 tarihine kadar Mahkeme’ye iletecek. MLSA’nın görüşleri, taraflara da gönderilecek ve 25 Mart 2026’da yapılması planlanan kamuya açık duruşmada taraflar bu görüşlere yanıt verebilecek .
MLSA Eş Direktörü Veysel Ok, AİHM’in kararına ilişkin yaptığı değerlendirmede şunları söyledi:
“Türkiye açısından ifade özgürlüğü ve kişi özgürlüğü bakımından en önemli dosyalardan biri olan Osman Kavala başvurusunda, MLSA’nın katılımının kabul edilmesini son derece önemli buluyoruz. Daha önce Büyük Daire tarafından ihlal kararı verilmişti. MLSA olarak hem yazılı müdahalemizi sunacağız hem de duruşmaya katılacağz. Umudumuz, Osman Kavala’nın en kısa sürede özgürlüğüne kavuşması.”
Dosya neden Büyük Daire’de?
Osman Kavala, Gezi Protestolarını organize ederek hükümeti devirmeye teşebbüs ettiği iddiasıyla 2017 yılından bu yana, AİHM’in 2019 tarihli ihlal kararına rağmen cezaevinde bulunuyor. AİHM, Kavala’nın ilk başvurusunda, tutukluluğun kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı ile ifade ve örgütlenme özgürlüğünü ihlal ettiğine, ayrıca tutuklamanın siyasi saiklerle yapıldığına hükmetmişti.
Türkiye’nin bu kararı uygulamaması üzerine dosya Bakanlar Komitesi gündemine taşınmış, ardından ihlal prosedürü işletilerek yeniden Büyük Daire önüne gelmişti. Büyük Daire, Türkiye’nin AİHM kararlarını uygulama yükümlülüğünü ihlal ettiğine karar vermişti. Buna rağmen Kavala tahliye edilmemiş, Yargıtay 3. Ceza Dairesi Eylül 2023’te verilen ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını onamıştı.
Bu kararın kesinleşmesinin ardından Kavala, adil yargılanma hakkı ile ifade ve örgütlenme özgürlüğünün ihlal edildiği gerekçesiyle yeniden AİHM’e başvurmuştu. Mahkeme, 2024 yılında başvuruyu Türkiye’ye iletti.
AİHM’in yedi üyeden oluşan İkinci Dairesi ise, başvurunun Sözleşmenin uygulanması açısından “önemli bir sorun” içerdiği gerekçesiyle dosyadan el çekerek, davayı kesin karar verilmek üzere 17 yargıçtan oluşan Büyük Daire’ye göndermişti.
Hukukçular, Büyük Daire’nin bu başvuruda da ihlal kararı vermesi halinde, Türkiye’nin Kavala’nın artık “mahkûm statüsünde olduğu” ve önceki ihlal kararlarının gereğinin yerine getirildiği yönündeki savunmasının geçerliliğini yitireceğine dikkat çekiyor.
Büyük Daire’nin 25 Mart'taki duruşmanın ardından kesin kararını açıklaması bekleniyor.
