- Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın “ticari dolaşıma uygun değil” kararıyla yasaklanan Rojbash filmi için açılan iptal davasının ilk duruşması Ankara’da görüldü.
-
MLSA, filmin yasaklanmasının ifade özgürlüğüne müdahale olduğunu belirterek, bilirkişi raporundaki lehe değerlendirmelere rağmen yasağın sürdüğünü vurguladı.
Büşra Genel
Özkan Küçük ’ün yönettiği ve 25 yıl sonra bir araya gelen Kürt tiyatrocuların hikâyesini anlatan Rojbash filmi hakkında, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın “ticari dolaşıma uygun değil” kararı üzerine Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği (MLSA) tarafından açılan iptal davasının ilk duruşması Ankara 3. İdare Mahkemesi’nde görüldü.
Savunmalığını MLSA’nın üstlendiği davanın duruşmasında MLSA Hukuk Birimi’nden avukat Emine Özhasar, MLSA gözlemcisi, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın avukatı Zeynep Berna Bozkır duruşma salonunda hazır bulundu.
Duruşmanın başlamasının ardından mahkeme heyeti tarafından söz verilen avukat Emine Özhasar beyanına, yasaklanan filmin yurtdışında pek çok kere gösterilmesine rağmen Türkiye’de bir kere daha gösterilmediğini belirterek başladı. Özhasar sözlerine şöyle devam etti:
“Müvekkil, dört yıl boyunca sınırlı maddi imkânlarla bu filmi üretmiş; film yurt dışında uluslararası festivallerde gösterilmiş, ancak Türkiye’de tek bir kez dahi seyirciyle buluşamamıştır. İdarenin işlemi, müvekkilin yalnızca ekonomik faaliyetini değil, sanatsal varlığını ve ifade özgürlüğünü doğrudan hedef almıştır.”
Filmin içeriğinin Kürtçe olmasına rağmen değerlendirme sürecinde tercüman bulundurulmadığını belirten Özhasar, “Kurul üyelerinin tamamının Kürtçe bilmediği açıkken, filmin içerik değerlendirmesinin nasıl yapıldığı dahi belirsizdir. Bu durum, filmin dili nedeniyle yasaklandığına dair güçlü bir kanaat oluşturmaktadır” dedi.
Anayasa Mahkemesi içtihatlarını hatırlatan Özhasar, sinema eserlerinin tamamen yasaklanmasının ön sansür niteliğinde en ağır müdahale olduğuna değinerek bilirkişi raporunda yer alan çelişkileri sıraladı. Özhasar sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bilirkişi heyeti açıkça filmde şiddet, saldırganlık, nefret çağrısı, pornografi, uyuşturucu kullanımı ya da çocuk ve gençlerin ruh sağlığını olumsuz etkileyecek herhangi bir unsur bulunmadığını tespit etmiştir. Filmin çocuklar ve gençler üzerinde kalıcı veya ciddi bir olumsuz etki yaratma riskinin düşük olduğu da raporda net biçimde ifade edilmiştir. Buna rağmen raporda, hangi sahne veya diyalog olduğu belirtilmeksizin +18 yaş sınırı konulması ya da bazı sahnelerin çıkarılması gibi önerilerde bulunulmuştur
Müvekkil, bu hukuka aykırı işlem nedeniyle hem ciddi maddi kayıplara uğramış hem de yıllarca emek verdiği eserinin yasaklanması sebebiyle ağır bir manevi zarara maruz kalmıştır. Bu zararlar her geçen gün artmaktadır.
Bu nedenlerle, bilirkişi raporunda yer alan lehe tespitler ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davamızın kabulü yönünde karar verilmesini talep ederiz”
Mahkeme heyeti tarafından söz verilen Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın müdafiliğini üstlenen Zeynep Berna Bozkır, kurulun işleyişinde anayasaya aykırı bir durum olmadığını belirterek, bilirkişi raporunda yer alan hususların anayasaya aykırı olduğunu söyledi.
Mahkeme heyeti kararın yazılı olarak bildirileceğini bildirmesinin ardından duruşma sonlandırıldı.
Ne olmuştu?
Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Rojbash filminin “ticari dolaşıma ve gösterime uygun olmadığına” dair kararının ardından film yasaklandı.
Kürt tiyatrocuların bir araya gelişini anlatan filmin yasaklanması üzerine MLSA yürütmenin durdurulması talebiyle İdare Mahkemesi’ne başvurdu.
Mahkeme itirazı reddetti. Ankara Bölge İdare Mahkemesi yasağın devamına hükmetti. İtirazların sonuçsuz kalması üzerine MLSA, 29 Ocak 2025’te Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulundu.
