Haberler

İstinaf ‘toplumsal hassasiyeti’ savundu, Rojbash filmine gösterim yasağını geri getirdi

İstinaf ‘toplumsal hassasiyeti’ savundu, Rojbash filmine gösterim yasağını geri getirdi

 

  • Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesi, Rojbash filmi üzerindeki yasağı kaldıran Ankara 3. İdare Mahkemesi kararını kaldırdı.
  • Daire, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın istinaf başvurusunu kabul ederek davayı reddetti; Özkan Küçük’ün maddi ve manevi tazminat taleplerini de kabul etmedi.
  • MLSA Eş Direktörü Veysel Ok, “İstinaf mahkemesinin ‘toplumsal hassasiyet’ dediği şeyin ne olduğu açık: Kürtçe. Yasağı geri getiren bu kararın kendisi ayrımcı bir yaklaşımı yansıtıyor” dedi.

MLSA – Yönetmenliğini Özcan Küçük’ün yaptığı Kürtçe film Rojbash hakkında verilen yasak kararına karşı açılan davada istinaf mahkemesi kararını açıkladı. Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesi, filmi serbest bırakan Ankara 3. İdare Mahkemesi kararını kaldırdı.

Ankara 3. İdare Mahkemesi, Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği’nin (MLSA) hukuki desteğiyle açılan davada, filmin “ticari dolaşıma ve gösterime uygun değildir” şeklindeki idari yasak kararını hukuka aykırı bularak iptal etmiş, Kültür ve Turizm Bakanlığı ise kararı istinaf etmişti. Bakanlık, Ankara 3. İdare Mahkemesi’nin kararının kaldırılmasını, davanın tamamen reddedilmesini ve kararın yürütmesinin durdurulmasını istemişti.

Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesi, yürütmenin durdurulması talebi hakkında ayrıca karar vermeden doğrudan esasa girerek davayı sonuçlandırdı.

Daire Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın istinaf başvurusunu kabul ederken, savunmanlığını MLSA’nın yaptığı filmin yönetmeni Özkan Küçük’ün başvurusunu reddetti.

Kararda, filmin “ticari dolaşıma ve gösterime sunulmasının uygun bulunmadığı” yönündeki idari işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtildi.

“Toplumsal hassasiyetler” ve “ayrışma” vurgusu

Mahkeme kararında, filmde yer alan bazı sahne ve diyalogların “toplumsal hassasiyetleri gözetmediği” ve “toplumda ayrışmaya yol açabilecek” nitelikte olduğu savunuldu.

Ayrıca kararda filmde, “PKK’ye yönelik yürütülen terörle mücadelenin haksız olduğu yönünde bir algı oluşturulduğu” ve “devletin yürüttüğü mücadelenin itibarsızlaştırıldığı” yönünde değerlendirmeler de yer aldı.

Bu değerlendirmeler doğrultusunda Daire, Değerlendirme ve Sınıflandırma Kurulu’nun filmi gösterime uygun bulmayan kararının hukuka uygun olduğu sonucuna vardı.

Tazminat talepleri de reddedildi

Mahkeme, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle Özkan Küçük’ün 100 bin TL maddi ve 400 bin TL manevi tazminat taleplerini de reddetti. Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verildi.

Karara karşı 30 gün içinde Danıştay’a temyiz yolu açık.

Veysel Ok: ‘Kararın kendisi ayrımcı”

MLSA Eş Direktörü Veysel Ok ise karara ilişkin yaptığı değerlendirmede, “İstinaf mahkemesinin ‘toplumsal hassasiyet’ dediği şeyin ne olduğu açık: Kürtçe. ‘Toplumda ayrışmaya yol açar’ gerekçesiyle yasağı geri getiren bu kararın kendisi ayrımcı bir yaklaşımı yansıtıyor” dedi.

Ok, MLSA’nın sunduğu savunmayı hatırlatarak, “Bu dosyada başından beri söylediğimiz şey çok netti: Bir eserin tümden yasaklanması en ağır müdahaledir ve ancak somut, açık bir tehlike ortaya konulabiliyorsa düşünülebilir. Oysa bu dosyada ileri sürülen gerekçeler soyut değerlendirmelerden ibaret” ifadelerini kullandı.

“İlk derece mahkemesi de bunu tespit etmiş, yasaklama yerine daha hafif tedbirlerin mümkün olduğunu ortaya koymuştu” diyen Ok, istinaf kararının bu dengeyi gözetmediğini belirtti.

Ok ayrıca, “Böyle bir yasak, yalnızca bir filmin gösterimini engellemez; ifade ve sanat özgürlüğüne yönelik müdahaleyi devam ettirir ve bu zarar sonradan telafi edilemez. Mahkeme bu yönü hiç dikkate almadı” dedi.

Ne olmuştu?

Kültür ve Turizm Bakanlığı, yönetmenliğini Özkan Küçük’ün üstlendiği Rojbash filmi hakkında 2024 yılında “ticari dolaşıma ve gösterime uygun değildir” kararı vererek filmi fiilen yasakladı.

Bunun üzerine MLSA’nın hukuki desteğiyle dava açıldı. Ankara 3. İdare Mahkemesi, 2026 yılı başında verdiği kararla yasağın hukuka aykırı olduğuna hükmetti ve işlemi iptal etti. Mahkeme, yasaklama yerine sınıflandırma gibi daha hafif tedbirlerin mümkün olduğunu vurgulayarak ifade ve sanat özgürlüğü lehine karar verdi.

Ancak, Kültür ve Turizm Bakanlığı bu kararı istinafa taşıdı ve kararın uygulanmasının durdurulmasını talep etti.

MLSA avukatları ise istinaf sürecinde sundukları savunmada, yürütmenin durdurulmasının filmin yeniden fiilen yasaklanması anlamına geleceğini ve bunun ifade ile sanat özgürlüğüne telafisi imkânsız zararlar vereceğini belirtti. Savunmada ayrıca, yasağın ölçüsüz olduğu ve daha hafif tedbirlerle denge kurulabileceği vurgulandı.

Image

Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği (MLSA) haber alma hakkı, ifade özgürlüğü ve basın özgürlüğü alanlarında faaliyet yürüten bir sivil toplum kuruluşudur. Derneğimiz başta gazeteciler olmak üzere mesleki faaliyetleri sebebiyle yargılanan kişilere hukuki destek vermektedir.