MLSA Hukuk Birimi, yaklaşık altı aydır tutuklu bulunan gazeteci Pınar Gayıp adına Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yaptı. Başvuruda, tutuklamanın gazetecilik faaliyetlerine dayandırıldığı, kişi özgürlüğü, ifade ve basın özgürlüğü ile adil yargılanma haklarının ihlal edildiği vurgulandı.
MLSA – Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği (MLSA) Hukuk Birimi, Şubat ayından bu yana tutuklu bulunan gazeteci Pınar Gayıp adına Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bulundu. Başvuruda, Gayıp'ın tutuklanmasına dayanak gösterilen delillerin gazetecilik faaliyetlerinden ibaret olduğu belirtilerek kişi özgürlüğü ve güvenliği, ifade ve basın özgürlüğü ile adil yargılanma haklarının ihlal edildiği savunuldıu.
Başvuruda, Gayıp'ın 2015'ten bu yana Etkin Haber Ajansı'nda (ETHA) muhabir ve editör olarak çalıştığı, farklı yayın organlarında haber ve yazılarının yayımlandığı, ayrıca Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) üyesi olduğu hatırlatıldı.
"Gazetecilik faaliyetleri suçlama konusu yapıldı"
Başvuruda, Gayıp'a emniyette yöneltilen soruların önemli bölümünün gazetecilik faaliyetlerine ilişkin olduğu belirtildi. Duruşma takibi kapsamında yaptığı telefon görüşmeleri, Cumartesi Anneleri eylemleri ile Emine Ocak'ın cenazesini izlemesi, çeşitli protesto ve basın açıklamalarını gazeteci olarak takip etmesi, gazeteci meslektaşlarına yaptığı 100 TL gibi küçük miktarlı para transferleri ve ETHA'daki çalışmaları sorgulandı.
İddianamede ise Gayıp'ın haber takibi, cenaze ve anma törenlerini izlemesi, haber kaynaklarıyla iletişimi, basın kartı, ETHA adına yaptığı sosyal medya paylaşımları, telefonunda bulunan gazetecilik faaliyetlerine ilişkin fotoğraflar ve etkin pişmanlıktan yararlanan kişilerin ifadeleri “örgüt üyeliği” suçlamasına dayanak olarak gösterildi.
Başvuruda, bu faaliyetlerin gazetecilik kapsamında mı yoksa suç teşkil eden eylemler kapsamında mı olduğuna ilişkin somut bir ayrım yapılmadığı savunuldu.
"Kuvvetli suç şüphesi bulunmuyor"
Anayasa Mahkemesi'ne yapılan başvuruda, Gayıp hakkında kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller bulunmadığı, buna rağmen tutuklama tedbiri uygulandığı belirtildi.
Başvuruda, Anayasa Mahkemesi'nin gazetecilerin çalıştıkları yayın kuruluşları nedeniyle tek başına suçlanamayacağına ilişkin Cemil Uğur kararına atıf yapılarak, gazetecilik faaliyetlerinin örgüt üyeliğine delil olarak değerlendirilemeyeceği ifade edildi.
Ayrıca haber takibi amacıyla yapılan telefon görüşmeleri, adliye ve toplumsal olayların izlenmesi ile haber kaynaklarıyla kurulan iletişimin gazetecilik mesleğinin doğal parçası olduğu vurgulandı.
İfade ve basın özgürlüğü ihlal edildi
Başvuruda, Gayıp'ın uzun yıllardır hak odaklı habercilik yaptığı, tutuklamaya dayanak gösterilen tüm olguların gazetecilik faaliyetleri kapsamında bulunduğu belirtildi.
Anayasa Mahkemesi ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin gazetecilerin kamusal olayları izlemesi ve haber yapmasının ifade ve basın özgürlüğü kapsamında olduğuna ilişkin kararlarına yer verilen başvuruda, gazetecilik faaliyetlerinin suçlama konusu yapılmasının basın üzerinde caydırıcı etki yarattığı ifade edildi.
"Savunma hakkı kısıtlandı"
Başvuruda ayrıca soruşturma dosyası hakkında verilen kısıtlılık kararı nedeniyle müdafilerin yaklaşık dört ay boyunca dosya içeriğine erişemediği, bunun etkin savunma hazırlanmasını engellediği belirtildi.
Gayıp'ın avukatlarının tutukluluğa yönelik yaptığı itirazların ise değerlendirilmediği veya gerekçesiz biçimde reddedildiği ifade edilerek bunun adil yargılanma hakkını ihlal ettiği savunuldu.
Anayasa Mahkemesi'nden ihlal kararı talebi
Başvuruda Anayasa'nın 19. maddesinde güvence altına alınan kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkının, 25, 26 ve 28. maddelerinde düzenlenen ifade ve basın özgürlüğünün ve 36. maddede yer alan adil yargılanma hakkının ihlal edildiğinin tespit edilmesi istendi.
Ne olmuştu?
Gazeteci Pınar Gayıp, 3 Şubat'ta Ezilenlerin Sosyalist Partisi (ESP) ve bağlantılı kurumlara yönelik 22 ilde düzenlenen operasyonlarda gözaltına alındı ve ardından "silahlı terör örgütüne üye olma" suçlamasıyla tutuklandı.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın hazırladığı iddianamede Gayıp hakkında delil olarak basın kartı, ETHA'daki çalışmaları, Cumartesi Anneleri eylemlerini ve Emine Ocak'ın cenazesini takip etmesi, gazetecilik kapsamında yaptığı telefon görüşmeleri ile etkin pişmanlıktan yararlanan kişilerin ifadeleri gösterildi.
Gayıp'ın ilk duruşması 14 Eylül'de İstanbul 23. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülecek.
